Hasan Ferid Alnar
Ferit Alnar, “Türk Beşleri” içerisinde ihmal edilmiş ve haksızlıklara uğramış bir besteci. Türk sanat müziği öğrenimiyle başladığı müzik hayatında büyük sıçramalar başardı.. Eserlerinin büyük kısmının ilk seslendirilmesi beş yıl kaldığı Viyana’da yapıldı. Ama yaşamı sırasında lâyık olduğu ilgiyi Türkiye’de yeterince görebildiği söylenemez.
Alnar, Türk musikisinin makam ve usulleri ile çoksesli Batı müziği kurallarını bir arada çok iyi uygulayan, yapıtlarında yaratıcılığın ışıdığı bir bestecimiz. Viyolonsel Konçertosu, bu özellikleri çok iyi yansıtan bir yapıt. Kanun Konçertosu da, Alnar’ın son yıllarda giderek daha çok tanınan ve kanunî Tahir Aydoğdu’nun çabalarıyla sıkça seslendirilmeye başlanan önemli bir yapıtı.
Armoni zenginliğine, eski-yeni sentezinde geliştirdiği özgün yola ve düzeyli orkestralama tekniğine karşın, Alnar’ın Avrupa’da da zaman zaman seslendirilen “Prelüd ve İki Dans” adlı yapıtı dışındaki yapıtları çok fazla tanınmıyor. Kanun Konçertosu’ndan sonra, Viyolonsel Konçertosunu içeren bu CD, Alnar’ın ve Çoksesli ÇağdaşTürk Sanat Müziği’nin tanıtılmasına önemli bir katkı sağlıyor.
11 Mart 1906′da İstanbul’da doğan Ferid Alnar’ın müzik ve matematiğe olan yeteneği beş yaşındayken anlaşıldı. Sekiz yaşında girdiği Alman Okulu’nda üç sesli koroda söyleyerek Batı müziğini tanımaya başladı. Evde annesi ud, amcası kanun çaldığı için kulakları Türk makamsal müziğine alışıktı. On yaşında kanun çalmaya başladı. Hocası Vitali Efendi kısa sürede “Benden öğreneceğin bir şey kalmadı” diyerek ders vermeyi bıraktı.
Kısa sürede kanun virtüözü olarak tanındı. 16 yaşında Kelebek Zabit adlı opereti besteledi. 1922′de Hüseyin Saadettin Arel’den armoni, Edgar Manas’tan armoni, kontrpuant ve füg dersleri aldı. Atatürk devrimleri çerçevesinde yüksek müzik öğrenimi için Avrupa’ya gönderilmek üzere seçilen genç müzikçiler arasında o da yer aldı. 1923′de başladığı mimarlık öğrenimini bırakarak gittiği Viyana’da müzik akademisinin 5. sınıfına kabul edildi. İki yılda bitirdiği akademi sonrası 1932′de Yüksek Müzik Okulu kompozisyon ve orkestra şefliği bölümlerinden mezun oldu. Yapıtlarının çoğunun ilk seslendirilmeleri Viyana ve Prag’da yapıldı.
İstanbul Şehir Tiyatrosu müzik direktörlüğü, konservatuvarda öğretmenlik görevlerinden sonra 1936′da Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ikinci şefliğine atanarak Ankara’ya yerleşti. Devlet Konservatuvarı’nda kompozisyon öğretmenliği yaptı. 1941-46 yılları arasında Karl Ebert’in sahnelediği operalarda orkestrayı yönetti. Devlet Operası genel müzik direktörlüğüne kadar yükseldi. Türkiye’de o dönemde mevcut tüm orkestraları konuk şef olarak yönetti. Yurtdışında Atina Devlet, Sofya Radyo-Televizyon, Viyana Radyo, Viyana Senfoni ve Münih Filarmoni orkestralarını yönetti.
Besteci olarak “Türk Beşleri” diye adlandırılan, Cumhuriyetin ilk kuşak önde gelen isimleri arasında yer aldı. Ancak kendisine sağlığında “Devlet Sanatçılığı” unvanı verilmedi ve gereken ilgi gösterilmedi. 30 Temmuz 1978′de İstanbul’da öldü. Türkiye’nin en önemli müzik ödülü olan Sevda Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası “postmortem” olarak 1998′de eşi Sevin Alnar’a sunuldu.
Bizler, Kanun Konçertosu’ndan sonra, ağırlığını Viyolonsel Konçertosu’nun oluşturduğu bu ikinci CD’yle, Ferid Alnar’ın hiç tanınmayan veya az tanınan yapıtlarını Türk müzik arşivine kazandırmaya ve bu toplumun kendisine borçlarından bir bölümünü ödemeye çalışıyoruz.
Yazan Şefik Kahramankaptan
Hasan Ferid Alnar ile ilgili eklemek istediklerinizi veya yorumlarınızı “Yorum Yaz” bölümünü kullanarak bildirebilirsiniz. Yorumlarınız yönetici onayından geçtikten hemen sonra yayımlanacaktır. İyi eğlenceler dileriz .
